Kloktijd en innerlijke tijd

13 mrt 17

Kloktijd en innerlijke tijd

“Helaas, uw klokje is niet meer te repareren”, zei de horlogemaker. Ik baalde, want ik was gehecht aan het horloge en ik wilde ook niet meteen ingaan op de uitnodiging om de royale collectie trendy horloges eens te bekijken. “Ik neem even bedenktijd”, antwoordde ik. Terwijl ik de zaak verliet groette hij me met een verwachtingsvol ‘tot ziens’.


Thuis speurde ik wat websites af en bekeek verlekkerd de mogelijkheden van de AppleWatch. Was dit niet een mooie gelegenheid om zo’n smart watch aan te schaffen? Ik ben dol op dat soort hebbedingen. Maar ik aarzelde. Ik had immers altijd al mijn smart phone bij me en wat moest ik met zo’n extra aandachtvreter om mijn arm?


In de weken die ik horlogeloos doorbracht viel het me opeens op hoezeer ik was omringd door apparaten die de tijd aangeven: klokken, wekkers, displays van telefoon, laptop, iPad, tv, radio, oven, cv-ketel, dashboard in de auto … Het bleek niet mogelijk om aan kloktijd te ontsnappen en ik besefte dat mijn werkritme daar nog steeds door wordt bepaald, zelfs nu ik minder afspraken heb dan een tijd geleden.
 

Kloktijd en innerlijke tijd

Sinds filosofe en schrijfster Joke Hermsen publiceerde over ‘tijd’ staat dit thema uitgebreid in de belangstelling. “Tegenwoordig hebben we het allemaal zo druk”, schrijft ze. “Wie steeds van het een naar het ander rent en geen tijd neemt voor aandacht en concentratie, dreigt zichzelf te verliezen.” Ze nodigt ons uit tot een andere ervaring van tijd en maakt daarbij onderscheid tussen ‘kloktijd’ en ‘innerlijke tijd’. Kloktijd is de objectieve, meetbare tijd, zoals we die van ons horloge kennen.

 

Innerlijke tijd is onze ‘natuurlijke’ tijd. Dat zijn de momenten van concentratie, rust om te reflecteren en tot nieuwe inzichten te komen. Momenten die onmisbaar zijn voor persoonlijke en professionale ontwikkeling en innovatie van het werk.

 

Het verschil tussen kloktijd en innerlijke tijd vindt Hermsen al terug in de Griekse mythologie. Chronos is de god die staat voor de lineaire, meetbare tijd. De tijd die is vastgelegd in agenda’s en roosters, de tijd waarin we altijd tijd tekort komen. Bij de god Kairos gaat het om innerlijke tijdsbeleving. “De ware tijd die tot leven komt als de klokken zwijgen”.

 

Het probleem van tegenwoordig, schrijft Joke Hermsen, is dat er niet of nauwelijke voeling meer is met de innerlijke tijd. Alles moet snel en efficiënt. We leven in een 24-uurseconomie waarin tijd geld is. Zij pleit ervoor om de tijd te bevrijden uit het harnas van de kloktijd, zodat we ons weer meer kunnen verhouden tot onze innerlijke tijd en los kunnen komen uit het stramien waarin de kloktijd ons dwingt.
 

Goed balans

Wie in de zorg en het onderwijs werkt weet dat Kairos vaak ver is te zoeken. Het is lastig om in de hectiek van het werk momenten te creëren voor rust en reflectie. Maar we hoeven de ene tijdsbeleving niet in te ruilen voor de andere. Beide belevingen zijn waardevol. Het gaat om het vinden van een goede balans. Voor het schrijven van een tekst heb ik concentratie, rust en aandacht nodig. Maar ook een deadline, omdat er anders van schrijven niets terecht komt…

 

Deze column verscheen ook in Onderwijs & Gezondheidszorg, maart 2017.

Meer lezen? Collega Martijn schreef eerder 'Kairos bij zijn haarlok grijpen. Over reflectietijd en wedergeboortes'.

 


Andere interessante blogs op het thema “Inspiratie” voor jou geselecteerd:


5 gewaagde vragen, deel 2

17 jan

5 gewaagde vragen, deel 2

Met de quick scan van vorige week heb je een beeld gekregen van waar het staat met jezelf, met je team en met je organisatie – misschien had je dat al duidelijk en kreeg je daar een bevestiging van. Bij Nieuwjaar horen goede voornemens: om...

Daar kunnen we een boom over opzetten: communicatie voor bosbeheerders

14 jan

Daar kunnen we een boom over opzetten: communicatie voor bosbeheerders

In bosbeheer gaan economie en ecologie hand in hand. Dat is het uitgangspunt van het driejarige Interreg project eco2eco . Verschillende Vlaamse en Nederlandse partners werken aan een duurzaam bosbeheer waarin het mogelijk is natuurdoelen te realiseren én tegelijkertijd economisch interessant kwaliteitshout te oogsten. (bron:...

15 gewaagde vragen voor Nieuwjaar

7 jan

15 gewaagde vragen voor Nieuwjaar

We staan over het algemeen te weinig stil bij hoe we ervoor staan. Ons brein is geneigd om al weer druk bezig te zijn met de volgende urgente gebeurtenis die zich aandient. Echt leiderschap, van jezelf en van anderen, vraagt om bewustzijn van waar je...

Artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouwveiligheid

20 dec

Artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouwveiligheid

Samen met Antonie Van Nistelrooij en Marcel Veenswijk van de Vrije Universiteit schreef ik het artikel " Urgency for Safety in construction: narratives of carpe diem, carpe pecunia and memento mori ". Het is een artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouw veiligheid....

Samen bouwen aan positief onderwijs: wat kun je als schoolleider doen?

17 dec

Samen bouwen aan positief onderwijs: wat kun je als schoolleider doen?

In toenemende mate besteden scholen aandacht aan zaken als talent, welbevinden, motivatie, weerbaarheid en creativiteit. Positief onderwijs is de verzamelnaam voor alles wat een school doet om bewust te werken aan een balans tussen aandacht voor prestaties en voor welbevinden, zowel van leerlingen, als van...

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

10 dec

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

Als veranderkundige heeft Ton ten Broeke een fascinatie voor ‘hoe het gaat’: wat is de achterkant van veranderprocessen? Hoe ziet het eruit achter de aanpakken en stappenplannen? Daar waar het echte werk gebeurt. Hij heeft zes vakgenoten geïnterviewd over precies dát aspect van het werk....

Ontwikkeling van een positief schoolklimaat: gesprekken als hefboom voor organisatie-ontwikkeling

3 dec

Ontwikkeling van een positief schoolklimaat: gesprekken als hefboom voor organisatie-ontwikkeling

Positief Onderwijs gaat over de vraag hoe we in school structureel aandacht kunnen besteden aan bekwaamheden die leerlingen helpen om te floreren, tijdens de schooltijd en erna. Er is een schat aan beproefde lesmethoden en programma’s beschikbaar, denk aan mindfulness op school, Positive Behaviour Support projecten, Deep Democracy, talentlessen, en de Gelukskoffer. Die zijn onmisbaar en waardevol. En ze werken vooral als er in de hele school een klimaat heerst waarin naast aandacht voor prestaties ook consistent oog is voor welbevinden, talent, energie, en positieve relaties. Niet alleen voor de leerlingen, ook voor de docenten.

Hoe geef je leiding aan de ontwikkeling van zo'n positief schoolklimaat? Schoolleider en onderzoeker Mathew White van de Adelaide University heeft er een duidelijk antwoord op: “Leidinggeven aan positief onderwijs? Dat betekent vooral zorgen voor positieve gesprekken, in plaats van negatieve. Door de gesprekken te beïnvloeden, beïnvloed je het hele klimaat in de school.”

Het seizoen van uiterlijke rust en innerlijke groei: een reflectieve winter

29 nov

Het seizoen van uiterlijke rust en innerlijke groei: een reflectieve winter

Het einde van het jaar nadert, de avond valt elke dag op een vroeger moment. Het is koud en het liefst zit je binnen, warm en droog. Even los van de najaarsdrukte op werk en nog net voor de piek van de decemberdrukte… Een mooie...
vorige
1 2 3 ... 64 65 66
volgende