Kloktijd en innerlijke tijd

13 mrt 17

Kloktijd en innerlijke tijd

“Helaas, uw klokje is niet meer te repareren”, zei de horlogemaker. Ik baalde, want ik was gehecht aan het horloge en ik wilde ook niet meteen ingaan op de uitnodiging om de royale collectie trendy horloges eens te bekijken. “Ik neem even bedenktijd”, antwoordde ik. Terwijl ik de zaak verliet groette hij me met een verwachtingsvol ‘tot ziens’.


Thuis speurde ik wat websites af en bekeek verlekkerd de mogelijkheden van de AppleWatch. Was dit niet een mooie gelegenheid om zo’n smart watch aan te schaffen? Ik ben dol op dat soort hebbedingen. Maar ik aarzelde. Ik had immers altijd al mijn smart phone bij me en wat moest ik met zo’n extra aandachtvreter om mijn arm?


In de weken die ik horlogeloos doorbracht viel het me opeens op hoezeer ik was omringd door apparaten die de tijd aangeven: klokken, wekkers, displays van telefoon, laptop, iPad, tv, radio, oven, cv-ketel, dashboard in de auto … Het bleek niet mogelijk om aan kloktijd te ontsnappen en ik besefte dat mijn werkritme daar nog steeds door wordt bepaald, zelfs nu ik minder afspraken heb dan een tijd geleden.
 

Kloktijd en innerlijke tijd

Sinds filosofe en schrijfster Joke Hermsen publiceerde over ‘tijd’ staat dit thema uitgebreid in de belangstelling. “Tegenwoordig hebben we het allemaal zo druk”, schrijft ze. “Wie steeds van het een naar het ander rent en geen tijd neemt voor aandacht en concentratie, dreigt zichzelf te verliezen.” Ze nodigt ons uit tot een andere ervaring van tijd en maakt daarbij onderscheid tussen ‘kloktijd’ en ‘innerlijke tijd’. Kloktijd is de objectieve, meetbare tijd, zoals we die van ons horloge kennen.

 

Innerlijke tijd is onze ‘natuurlijke’ tijd. Dat zijn de momenten van concentratie, rust om te reflecteren en tot nieuwe inzichten te komen. Momenten die onmisbaar zijn voor persoonlijke en professionale ontwikkeling en innovatie van het werk.

 

Het verschil tussen kloktijd en innerlijke tijd vindt Hermsen al terug in de Griekse mythologie. Chronos is de god die staat voor de lineaire, meetbare tijd. De tijd die is vastgelegd in agenda’s en roosters, de tijd waarin we altijd tijd tekort komen. Bij de god Kairos gaat het om innerlijke tijdsbeleving. “De ware tijd die tot leven komt als de klokken zwijgen”.

 

Het probleem van tegenwoordig, schrijft Joke Hermsen, is dat er niet of nauwelijke voeling meer is met de innerlijke tijd. Alles moet snel en efficiënt. We leven in een 24-uurseconomie waarin tijd geld is. Zij pleit ervoor om de tijd te bevrijden uit het harnas van de kloktijd, zodat we ons weer meer kunnen verhouden tot onze innerlijke tijd en los kunnen komen uit het stramien waarin de kloktijd ons dwingt.
 

Goed balans

Wie in de zorg en het onderwijs werkt weet dat Kairos vaak ver is te zoeken. Het is lastig om in de hectiek van het werk momenten te creëren voor rust en reflectie. Maar we hoeven de ene tijdsbeleving niet in te ruilen voor de andere. Beide belevingen zijn waardevol. Het gaat om het vinden van een goede balans. Voor het schrijven van een tekst heb ik concentratie, rust en aandacht nodig. Maar ook een deadline, omdat er anders van schrijven niets terecht komt…

 

Deze column verscheen ook in Onderwijs & Gezondheidszorg, maart 2017.

Meer lezen? Collega Martijn schreef eerder 'Kairos bij zijn haarlok grijpen. Over reflectietijd en wedergeboortes'.

 


Andere interessante blogs op het thema “Inspiratie” voor jou geselecteerd:


Bouwen aan het thema organisatiejournalistiek

13 aug

Bouwen aan het thema organisatiejournalistiek

In de themareeks ‘Het geheim van de smid’ in het tijdschrift 'Opleiding & Ontwikkeling' wordt op zoek gegaan naar methoden of aanpakken die waardevol en inspirerend zijn voor de praktijk. In het artikel 'Bouwen aan organisatiejournalistiek' bespreken Mara Spruyt en Derk van der Pol...

Positief onderwijs: hoe start je ermee?

12 jul

Positief onderwijs: hoe start je ermee?

Inspirerende voorbeelden van een docent, schoolbestuurder en ouder. Er zijn verschillende aanvliegroutes om met positief onderwijs te starten. Op de World Positive Education Accelerator (WPEA) in Dallas kwamen we onder andere deze drie inspirerende voorbeelden tegen van een docent, bestuurder en een ouder....

Hoofdpijn: faciliteren als persoonlijk vakmanschap

10 jul

Hoofdpijn: faciliteren als persoonlijk vakmanschap

We lunchten met het team waarvan we de teamdag begeleidden. Geen tijd of mogelijkheid om nog even af te stemmen wat mijn collega van de voormiddag vond. De korte blik die we uitwisselden, sprak echter boekdelen: “Hoe geraken we hier ooit uit?” Het vertrouwen was...

Onverwachte tijd

2 jul

Onverwachte tijd

Er zijn weken die ik van ver zie opduiken in mijn agenda. Weken die dreigend dichterbij komen. Waar alle dagen roodgloeiend volgepland staan en tot in de puntjes georganiseerd zijn. Waar er geen ruimte is voor het onverwachte. Want dan red ik het niet. Toch?...

Buitenspelen! Ervaringen van 3 maanden ‘spelen’ bij K&S

27 jun

Buitenspelen! Ervaringen van 3 maanden ‘spelen’ bij K&S

In 2002 ben ik bij de gemeente Amsterdam gaan werken waar ik op verschillende plekken in verschillende rollen heb gewerkt. Om in 2014 te landen bij de Amsterdamse School, het leer- en ontwikkelinstituut van de gemeente Amsterdam. Het vak van ontwerpen vind ik geweldig en...

Dit item is niet beschikbaar in het Nederlands.

26 jun



...

Meerstemmigheid in het hier-en-nu

21 jun

Meerstemmigheid in het hier-en-nu

Als organisatieadviseur ben ik voortdurend bezig om me te verhouden tot de verhalen die mensen die ik begeleid aan mij vertellen. Wat wordt hier eigenlijk gezegd? Welke alternatieve verhalen zien we over het hoofd? Welke reacties zijn er op alternatieve verhalen en wat betekent dit...

Positief Onderwijs: Hoe maken we in school meer ruimte voor talent en welbevinden van docent en leerling?

18 jun

Positief Onderwijs: Hoe maken we in school meer ruimte voor talent en welbevinden van docent en leerling?

‘Als je het in een paar woorden benoemt, wat wens je dan vooral voor je kinderen?’ Dat was de vraag die Martin Seligman enkele jaren terug aan honderden ouders voorlegde. De antwoorden vertoonden een duidelijk patroon: ‘een gelukkig leven’, ‘dat ze vriendelijke volwassenen worden, ‘dat...
vorige
1 2 3 ... 62 63 64
volgende