Je kunt niet weggaan bij jezelf... Reflectie vanuit systemisch perspectief

18 feb 11

Je kunt niet weggaan bij jezelf... Reflectie vanuit systemisch perspectief

Er wordt nog vaak naar organisaties gekeken alsof het machines zijn. Men grijpt in op een bepaald deel van de organisatie – dat kan gaan over een afdeling, team of medewerker – en denkt dat dit nauwelijks impact heeft op de omringende delen (= ruimtelijk aspect) of de toekomst (= aspect tijd). En inderdaad, als je bij een machine een onderdeel vervangt, dan merkt de rest van die machine dat niet. De andere onderdelen hadden ook geen emotionele band met het deel dat verwijderd is en zijn evenmin bezorgd over hoe het verder met dat vervangen onderdeel zal gaan.

 

Organisaties zijn echter geen machines. Ze zijn één en al verbondenheid, een levend geheel dat zich voortdurend kan aanpassen.

 

Systemisch kijken

Sinds ik met Systemisch Werk bezig ben – geïnspireerd door mensen als Bert Hellinger, Matthias Varga von Kibèd, Insa Spärrer, Franz Ruppert, Albrecht Mähr, Daan Van Kampenhout - ontwikkelde ik taal en methodiek om dieperliggende dynamieken en processen te begrijpen, te benoemen en te begeleiden. Een van de eerste dingen die ik leerde waren de drie universele wetten van levende systemen.

  • Plek:  wanneer iemand die deel uitmaakt van het systeem uitgesloten wordt, geen volwaardige plek krijgt - of net andersom -  dan voedt dit een negatieve dynamiek in het systeem.
  • Orde: in elke groep is er een soort pikorde. Sommige mensen bepalen in die orde het kader voor andere mensen. Positie in de organisatie, maar ook anciënniteit, resultaten en competenties bepalen die ordening. Als mensen die orde telkens weer verbreken – denk aan medewerkers die het uitgestippelde beleid voortdurend zitten af te schieten – dan groeit er evenzeer een negatieve dynamiek.
  • Balans:  relaties kunnen duurzaam zijn als er een gezonde balans is tussen geven en nemen. Als mensen op een chronische manier meer energie in een systeem steken dan ze eruit kunnen halen, dan breekt er iets. Dan proberen mensen op een andere manier de balans te herstellen: diefstal of sabotage zijn daar voorbeelden van.

 

Een negatieve dynamiek ontstaat door het niet-respecteren van deze systeemwetten en dat noemen we dan een ‘verstrikking’. Ik vergelijk het wel eens met het dichtknijpen van een tuinslang. De energie die een systeem doet stromen raakt bekneld.

  • meer lezen over systemisch perspectief? Zie bijvoorbeeld dit artikel van Marloes de Jong.

 

Afscheid van onze oprichters

Als 'learning company' kiezen we er telkens weer voor om onze organisatie als een experiment te beschouwen. Net dit ondersteunt onze zoektocht naar nieuwe samenwerkingsvormen die ondernemerschap en innovatiekracht ondersteunen. In ons werk en in die zoektocht helpt het systemisch kijken heel erg. En zo gingen wij onlangs zelf weer door een belangrijke fase.

 

Toen we met z’n allen het afscheid van onze oprichters – Joseph & Cora - vierden, was ik me er heel erg bewust dat dit voor ons een systemisch belangrijk moment was. De oprichters van een organisatie hebben een bijzondere plek in en voor een systeem. Ze zijn en blijven de bron en de bezielers van een organisatie en eigenlijk zullen ze er voor altijd deel van uit maken. De plek van de oprichters is dus niet – en nooit -  los te maken van de organisatie. Telkens weer zien we tijdens organisatie-opstellingen de negatieve effecten als de oprichter(s) hun plek niet meer krijgen, bijvoorbeeld omdat ze hun bedrijf niet op een goede manier konden loslaten of doorgeven. In die zin verwoordde Paul Keursten dit op een schitterende manier met de woorden: “Je kunt niet weggaan bij jezelf”.

 

Rituelen en symbolen

Op verschillende manieren kregen Joseph en Cora een definitieve plek in ons gezelschap. In die zin begrijp ik meer en meer de kracht van rituelen en symbolen … hoe archaïsch dit ook moge klinken. Ik zet even de meest opmerkelijke – vanuit systemisch perspectief - op een rijtje.

  • In de tuin op de Maliebaan wordt er een houten bank gezet. Dit is de Joseph en Cora bank en als je even een ‘gesprek’ wil met één van hen of met hen beiden, dan kan je gewoon even op de bank gaan zitten.
  • Beiden kregen ze een sleutel van ons kantoor. Zo kunnen ze altijd even binnen springen als ze daar zin in hebben.
  • We vroegen aan hen beiden om ons een brief te schrijven die we pas binnen 10 jaar mogen openen. Deze brief hangt mooi ingekaderd in het zenuwcentrum van ons kantoor.
  • Samen schreven we een boek waarin we, elk vanuit onze eigen ervaring, hebben beschreven wat Kessels & Smit, The Learning Company voor ons betekent.
  • Het afscheidsfeest was helemaal opgebouwd rond de bijdrage van Joseph en Cora met filmpjes, foto’s, korte kwisjes, …
  • Tot slot kregen Joseph en Cora een appelboom voor in hun tuin. Binnen ons gezelschap is de appelboom een belangrijk symbool voor één van onze kernwaarden, namelijk: gezamenlijk ondernemerschap.

 

Bedankt Joseph & Cora en bedankt collega’s voor het samen goed vormgeven van ons afscheid van de mensen die nooit bij ons zullen weggaan. Onze organisatie is alles behalve een machine, ze is een bruisend netwerk van intense relaties die ons samen - op een organische manier - doen groeien in vernieuwende vormen, praktijken, … ik noem het voor even een WIKI-nisatie of zwerm.

 


Andere interessante blogs op het thema “Kessels & Smit” voor jou geselecteerd:


Buitenspelen! Ervaringen van 3 maanden ‘spelen’ bij K&S

27 jun

Buitenspelen! Ervaringen van 3 maanden ‘spelen’ bij K&S

In 2002 ben ik bij de gemeente Amsterdam gaan werken waar ik op verschillende plekken in verschillende rollen heb gewerkt. Om in 2014 te landen bij de Amsterdamse School, het leer- en ontwikkelinstituut van de gemeente Amsterdam. Het vak van ontwerpen vind ik geweldig en...

Dit item is niet beschikbaar in het Nederlands.

26 jun



...

Veiligheid & Mindset

28 mei

Veiligheid & Mindset

In sectoren als de industrie en de bouw is arbeidsveiligheid letterlijk van levensbelang. Leidinggevenden hebben een belangrijke rol in het sturen op een veilige cultuur en manier van werken in de organisatie. Vaak horen we leiders zeggen: “Ik heb weinig invloed op de veiligheidssituatie op...

In de maak: het K&S jubileumboek

4 apr

In de maak: het K&S jubileumboek

Vrijdagochtend 9.00u. In de mooiste kamer van ons pand op de Maliebaan zitten Derk van der Pol, Mara Spruyt en Marijke Boessenkool aan tafel voor het wekelijks jubileumboekoverleg. Want er is een jubileumboek voor K&S Nederland in de maak. Een boek waarin we wie en...

Storytelling van binnenuit

20 mrt

Storytelling van binnenuit

Samen met mijn collega Kirste den Hollander gaf ik onlangs een workshop storytelling. We kregen van deelnemers terug dat ze nieuwsgierig waren naar ‘hoe’ je het verhaal (van de organisatie) nu naar buiten vertelt. Iets waarvan deelnemers achteraf aangaven dat ze daar meer van gehoopt...

Een ongeval op het werk, doodnormaal

12 feb

Een ongeval op het werk, doodnormaal

Het is in Nederland niet vanzelfsprekend dat je ’s avonds gezond thuiskomt van je werk. In 2016 gold voor ten minste 2500 mensen dat ze met een ernstig letsel hun werkplek hebben verlaten. ISZW publiceerde in juni jl. een rapport over ernstige arbeidsongevallen. In het...

De impact van een leiderschapsprogramma

28 nov

De impact van een leiderschapsprogramma

Een leiderschapsprogramma ondersteunt managers in een grote internationale organisatie in hun ontwikkeling. In 2011 werd Kessels & Smit gevraagd om het programma te herontwerpen. In de afgelopen jaren ontvingen we veel positieve feedback van deelnemers en andere betrokkenen. We hadden echter nog geen compleet beeld...

Gespreid Leiderschap in het onderwijs - een kleine inkijk

26 sep

Gespreid Leiderschap in het onderwijs - een kleine inkijk

In hun werk als onderwijsonderzoekers bezoeken Frank Hulsbos en Stefan van Langevelde regelmatig scholen in het primair, voortgezet en beroepsonderwijs. "Ons onderzoek gaat altijd om de vraag hoe een werkomgeving in de school eruitziet die leidt tot verbetering en vernieuwing van het onderwijs en de...
vorige
1 2 3 ... 28 29 30
volgende