De schoolleider: van held naar minstreel?

15 okt

Door: Ton ten Broeke - profiel | Categorie: Inspiratie
De schoolleider: van held naar minstreel?

Op 7 november organiseert NSO-CNA haar jaarlijkse inspiratiedag. Deze keer over de strategische rol van de schoolleider. Ton ten Broeke verzorgt deze dag een workshop over deze rol en de vraag of de schoolleider eigenlijk wel in control kan zijn. Hij schreef een blog om het thema vast wat op te warmen.

 

De held

Een veel voorkomende opvatting van de leider, bijvoorbeeld een schoolleider, is dat hij/zij een persoon is die een bepaalde formele positie bezit en die van daaruit de mogelijkheid heeft om leiding aan anderen te geven op de school. Dit noemen we formeel leiderschap. De leider is de held en moet voldoen aan de hoge verwachtingen die de geleiden van hem hebben. Zo zet deze leider de koers en visie uit van de school, zodanig dat elke teamleider en docent toegerust is om die koers en visie te realiseren. Daarnaast monitort de leider op een inspirerende of coachende manier het gedrag van de teamleiders zodat iedereen bij de les blijft.

 

Belangrijk vanuit dit idee is dat de leider karaktereigenschappen en gedragingen van een held in zich moet hebben om effectief de visie te kunnen implementeren. En een belangrijke overtuiging is dat datgene wat de leider is of doet meetbaar en aanleerbaar is. Dit zie je terug in het aanbod van de talloze trainingen zoals de vele persoonlijke effectiviteitstrainingen, leiderschapstrainingen, etc., etc.. Deze trainingen helpen de schoolleider als held zich te ontwikkelen zodat hij effectiever is en zijn schoolresultaten behaalt.

 

Iedereen heeft een strategische rol

Een andere manier om tegen leiderschap aan te kijken is precies omgekeerd, alle mensen binnen de school kunnen bijdragen aan de plannen en toekomstvisies. De held is niet meer, de teamleden doen volop mee. De strategische rol en verantwoordelijkheid ligt bij iedereen. Op vele plekken zijn docenten bezig met de vragen over hoe het verder moet. Leiderschap is dan vervolgens het actief op zoek gaan naar die plekken, gesprekken, groepjes en dergelijke waarin het over die thema’s gaat. Waar het gaat over de vragen die te maken hebben met de koers en visie van de school.

 

De kern van deze manier van kijken en doen is niet ‘dit is wat er aan de hand is en jullie moeten nu dit en dit gaan doen’, maar ‘dit is de visie waar ik mee bezig ben om te realiseren en dit zijn de zaken waar ik mij druk over maak’, herkennen jullie dat, waar zijn jullie mee bezig? En zijn er dingen die we aan elkaar kunnen verbinden voor het verbeteren van onze schoolresultaten. ‘Ik ben omdat wij zijn.’

 

Schoolleider als minstreel

De schoolleider verandert dus van een held die fier op zijn troon zit, naar een verbinder die ontmoetingen opspoort, stimuleert, faciliteert en de ruimte geeft om van invloed te zijn. De schoolleider is dan de minstreel van de school en creëert mede een ruimte waarin mensen elkaar verhalen vertellen, betekenis geven aan ontwikkelingen en richting kiezen.

 

 

Deze blog is gebaseerd op het boek ‘Het Et-cetera Principe’ van Thijs Homan (2013) en verscheen ook op de website van NSO-CNA.


Andere interessante blogs op het thema “Inspiratie” voor jou geselecteerd:


Daar kunnen we een boom over opzetten: communicatie voor bosbeheerders

14 jan

Daar kunnen we een boom over opzetten: communicatie voor bosbeheerders

In bosbeheer gaan economie en ecologie hand in hand. Dat is het uitgangspunt van het driejarige Interreg project eco2eco . Verschillende Vlaamse en Nederlandse partners werken aan een duurzaam bosbeheer waarin het mogelijk is natuurdoelen te realiseren én tegelijkertijd economisch interessant kwaliteitshout te oogsten. (bron:...

15 gewaagde vragen voor Nieuwjaar

7 jan

15 gewaagde vragen voor Nieuwjaar

We staan over het algemeen te weinig stil bij hoe we ervoor staan. Ons brein is geneigd om al weer druk bezig te zijn met de volgende urgente gebeurtenis die zich aandient. Echt leiderschap, van jezelf en van anderen, vraagt om bewustzijn van waar je...

Artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouwveiligheid

20 dec

Artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouwveiligheid

Samen met Antonie Van Nistelrooij en Marcel Veenswijk van de Vrije Universiteit schreef ik het artikel " Urgency for Safety in construction: narratives of carpe diem, carpe pecunia and memento mori ". Het is een artikel over cultuurverandering en leiderschapsontwikkeling op gebied van bouw veiligheid....

Samen bouwen aan positief onderwijs: wat kun je als schoolleider doen?

17 dec

Samen bouwen aan positief onderwijs: wat kun je als schoolleider doen?

In toenemende mate besteden scholen aandacht aan zaken als talent, welbevinden, motivatie, weerbaarheid en creativiteit. Positief onderwijs is de verzamelnaam voor alles wat een school doet om bewust te werken aan een balans tussen aandacht voor prestaties en voor welbevinden, zowel van leerlingen, als van...

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

10 dec

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

Als veranderkundige heeft Ton ten Broeke een fascinatie voor ‘hoe het gaat’: wat is de achterkant van veranderprocessen? Hoe ziet het eruit achter de aanpakken en stappenplannen? Daar waar het echte werk gebeurt. Hij heeft zes vakgenoten geïnterviewd over precies dát aspect van het werk....

Ontwikkeling van een positief schoolklimaat: gesprekken als hefboom voor organisatie-ontwikkeling

3 dec

Ontwikkeling van een positief schoolklimaat: gesprekken als hefboom voor organisatie-ontwikkeling

Positief Onderwijs gaat over de vraag hoe we in school structureel aandacht kunnen besteden aan bekwaamheden die leerlingen helpen om te floreren, tijdens de schooltijd en erna. Er is een schat aan beproefde lesmethoden en programma’s beschikbaar, denk aan mindfulness op school, Positive Behaviour Support projecten, Deep Democracy, talentlessen, en de Gelukskoffer. Die zijn onmisbaar en waardevol. En ze werken vooral als er in de hele school een klimaat heerst waarin naast aandacht voor prestaties ook consistent oog is voor welbevinden, talent, energie, en positieve relaties. Niet alleen voor de leerlingen, ook voor de docenten.

Hoe geef je leiding aan de ontwikkeling van zo'n positief schoolklimaat? Schoolleider en onderzoeker Mathew White van de Adelaide University heeft er een duidelijk antwoord op: “Leidinggeven aan positief onderwijs? Dat betekent vooral zorgen voor positieve gesprekken, in plaats van negatieve. Door de gesprekken te beïnvloeden, beïnvloed je het hele klimaat in de school.”

Het seizoen van uiterlijke rust en innerlijke groei: een reflectieve winter

29 nov

Het seizoen van uiterlijke rust en innerlijke groei: een reflectieve winter

Het einde van het jaar nadert, de avond valt elke dag op een vroeger moment. Het is koud en het liefst zit je binnen, warm en droog. Even los van de najaarsdrukte op werk en nog net voor de piek van de decemberdrukte… Een mooie...

Van inspiratie naar actie: Positive Education Conference 2018

17 nov

Van inspiratie naar actie: Positive Education Conference 2018

Van 23 tot en met 26 juni 2018 kwamen in Fort Worth, Texas zo’n 800 mensen uit 30 landen bijeen voor de tweede IPEN Wereldconferentie op het gebied van positief onderwijs, oftewel: onderwijs waarin werken aan kennisontwikkeling en versterken van welbevinden hand in hand...
vorige
1 2 3 ... 64 65 66
volgende