Proefschrift: gezamenlijke curriculumontwikkeling in docentontwerpteams

26 jul 10

Proefschrift: gezamenlijke curriculumontwikkeling in docentontwerpteams

In september 2009 promoveerde Adam Handelzalts aan de Universiteit Twente op het onderwerp samenwerking tussen docenten bij curriculumontwikkeling in het kader van onderwijsvernieuwing.

 

Zijn proefschrift levert belangrijke conclusies op voor leidinggevenden en adviseurs in het onderwijs over hoe docententeams samenwerken aan het herontwerp van het curriculum. Wat Adam het meest heeft verrast als resultaat van zijn onderzoek: de cruciale rol van de leidinggevende in het ontwikkelproces. En dat leidinggevenden zich nauwelijks bewust zijn van hun invloed en daar dus weinig mee doen.

 

Docenten slaan de brug tussen onderwijsvernieuwing en de dagelijkse praktijk

Docenten staan centraal in het onderwijsleerproces. Daarom is het belangrijk dat ze niet alleen betrokken zijn bij de implementatie van een onderwijsvernieuwing, maar ook bij de vormgeving ervan. In het onderzoek wordt aangenomen dat samenwerking tussen docenten bij curriculumontwikkeling kan leiden tot samenhang in het schoolcurriculum, professionele ontwikkeling van de docenten en ontwikkeling van de schoolorganisatie. Zeker wanneer de curriculumontwikkeling als schoolbreed proces wordt aangepakt.

 

De onderzoeksvraag luidt: wat zijn bevorderende of belemmerende benaderingen en voorwaarden voor gezamenlijke curriculumontwikkeling door docentontwerpteams (DOT’s) in het kader van een schoolbrede vernieuwing? Het onderzoek is uitgevoerd in de onderbouw van het voortgezet onderwijs.

 

De conclusies in een notendop

  • Het ontwikkelproces van de DOT’s wordt beïnvloed door teamkenmerken (o.a. omvang en homogeniteit) en de aanvankelijke duidelijkheid van de vernieuwingambitie. Kleinere teams  met een duidelijke en gezamenlijke vernieuwingsambitie en een positief beeld van de vernieuwing gaan sneller van start met het ontwerpen van hun curriculum.
  • DOT’s richten hun ontwikkeling op de organisatorische elementen van het curriculum. Ze besteden in hun discussies en werk de meeste aandacht aan de factoren tijd en plaats.
  • De belangrijkste ontwerpbeslissingen worden genomen voor of gedurende de opstartfase van het ontwikkelproces. Zelfs als teams geen formele of bewuste keuzes maken, worden de ideeën die in de eerste bijeenkomsten zijn besproken uiteindelijk vastgelegd in hun producten.
  • DOT’s voeren weinig analyse- en evaluatieactiviteiten uit. Als ze analyses uitvoeren, dan zijn die gericht op de organisatorische voorwaarden van de toekomstige lespraktijk. De evaluatie is niet systematisch en beperkt zich meestal tot het uitproberen van het materiaal. Ontwerp en constructie zijn sterk verbonden en worden vaak gecombineerd.
  • Activiteiten die docenten helpen een concreet beeld te vormen van hun toekomstige lespraktijk, zijn het meest bevorderend voor hun werk.
  • Samenwerking in DOT’s is vooral gericht op het formuleren van algemene ontwerprichtlijnen en niet op het construeren van concrete lesmaterialen. Terwijl juist dit laatste leidt tot  significante veranderingen in de lespraktijk.
  • Regelmaat in de ontwikkelactiviteiten draagt positief bij aan de productiviteit van de teams.
  • Georganiseerde schoolbrede bijeenkomsten gericht op het delen van ervaringen van teams zijn noodzakelijk voor structurele uitwisseling.
  • Teams met een duidelijker vernieuwingsambitie kunnen goed omgaan met onduidelijkheden in het vernieuwingskader. Teams met vagere of gefragmenteerde vernieuwingsambities hebben behoefte aan structurering en ondersteuning om met onduidelijkheden om te kunnen gaan.
  • Leiders in de school die verantwoordelijk zijn voor het werk van de DOT’s hebben een sleutelrol in het volgen van de voortgang van de teams en in het aanbieden van maatwerkondersteuning passend bij de behoeften van de teams.

 

Meer weten?

Download het proefschrift. Of lees het interview met Adam Handelzalts.

Download 2010_Interview_Adam_Handelzalts.pdf (260 KB)

Andere interessante blogs op het thema “Projecten” voor jou geselecteerd:


Innovatief competentiemanagement ondersteunt innovatieve organisatie

1 jul

Innovatief competentiemanagement ondersteunt innovatieve organisatie

Punch Powertrain is een onafhankelijke leverancier van complete en zuinige aandrijfsystemen voor de automobielindustrie. Het bedrijf is de afgelopen jaren sterk gegroeid. De R&D afdeling alleen al groeide in een paar jaar tijd van 50 naar 300 medewerkers. Met die groei onstond er ondere andere...

Het Goede Gesprek: dromen, durven en vooral: doen!

7 mei

Het Goede Gesprek: dromen, durven en vooral: doen!

Lessons learned bij vernieuwing van de gesprekscyclus Na 10 jaar functioneringsmanagement met ‘afvink’lijstjes met competenties en een vaste cyclus van drie gesprekken per jaar gooit advies- en ingeniersbureau Tauw sinds dit jaar het roer om. Het is nu aan de leidinggevenden en medewerkers om...

Talententaal geeft lucht

15 apr

Talententaal geeft lucht

Hoe talentenworkshops de samenwerking bevorderen Bank J.Van Breda & C° is een financiële instelling die advies geeft aan ondernemers en vrije beroepen. Zij werken al een aantal jaren samen met Kessels en Smit rond het ontwikkelen van talent. Sinds 2018 biedt Bank J.Van Breda...

Veiligheid op een schaal van 'mama' tot 'hielenlikker'. Werken aan veiligheid binnen de logistieke afdeling van Colruyt

4 feb

Veiligheid op een schaal van 'mama' tot 'hielenlikker'. Werken aan veiligheid binnen de logistieke afdeling van Colruyt

Colruyt is een Belgische supermarktketen , met als baseline ‘laagste prijzen’. Om hun producten in de rekken te krijgen, zijn 4000 logistiek medewerkers dag en nacht in de weer. Voor deze mensen is veiligheid een dagelijks aandachtspunt. Een gebrek aan veiligheid kan grote gevolgen hebben....

Daar kunnen we een boom over opzetten: communicatie voor bosbeheerders

14 jan

Daar kunnen we een boom over opzetten: communicatie voor bosbeheerders

In bosbeheer gaan economie en ecologie hand in hand. Dat is het uitgangspunt van het driejarige Interreg project eco2eco . Verschillende Vlaamse en Nederlandse partners werken aan een duurzaam bosbeheer waarin het mogelijk is natuurdoelen te realiseren én tegelijkertijd economisch interessant kwaliteitshout te oogsten. (bron:...

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

10 dec

'Hoe het gaat' is interessanter dan 'hoe het moet'

Als veranderkundige heeft Ton ten Broeke een fascinatie voor ‘hoe het gaat’: wat is de achterkant van veranderprocessen? Hoe ziet het eruit achter de aanpakken en stappenplannen? Daar waar het echte werk gebeurt. Hij heeft zes vakgenoten geïnterviewd over precies dát aspect van het werk....

Beweging creŽren met Appreciative Inquiry

4 okt

Beweging creŽren met Appreciative Inquiry

Op Managementsite.nl verscheen een mooie casebeschrijving van Saskia Tjepkema over de Wageningen Bioveterinary Research (WBVR), een zelfstandig functionerend onderzoeksinstituut waar men werkt aan preventie, bestrijding en controle van dierziekten . "Een negatieve MTO uitslag was de trigger… Er moest iets gebeuren, maar wat?...

Vernieuwing als beweging

13 sep

Vernieuwing als beweging

Hoe is onze manier van kijken naar innovatie de afgelopen tien jaar veranderd en wat is de volgende vraag voor ons vak? We weten inmiddels uit allerlei onderzoek dat je een grote innovatie het best klein kunt beginnen. Een experiment in enkele teams levert...
vorige
1 2 3 ... 20 21 22
volgende