Proefschrift: gezamenlijke curriculumontwikkeling in docentontwerpteams

26 jul 10

Proefschrift: gezamenlijke curriculumontwikkeling in docentontwerpteams

In september 2009 promoveerde Adam Handelzalts aan de Universiteit Twente op het onderwerp samenwerking tussen docenten bij curriculumontwikkeling in het kader van onderwijsvernieuwing.

 

Zijn proefschrift levert belangrijke conclusies op voor leidinggevenden en adviseurs in het onderwijs over hoe docententeams samenwerken aan het herontwerp van het curriculum. Wat Adam het meest heeft verrast als resultaat van zijn onderzoek: de cruciale rol van de leidinggevende in het ontwikkelproces. En dat leidinggevenden zich nauwelijks bewust zijn van hun invloed en daar dus weinig mee doen.

 

Docenten slaan de brug tussen onderwijsvernieuwing en de dagelijkse praktijk

Docenten staan centraal in het onderwijsleerproces. Daarom is het belangrijk dat ze niet alleen betrokken zijn bij de implementatie van een onderwijsvernieuwing, maar ook bij de vormgeving ervan. In het onderzoek wordt aangenomen dat samenwerking tussen docenten bij curriculumontwikkeling kan leiden tot samenhang in het schoolcurriculum, professionele ontwikkeling van de docenten en ontwikkeling van de schoolorganisatie. Zeker wanneer de curriculumontwikkeling als schoolbreed proces wordt aangepakt.

 

De onderzoeksvraag luidt: wat zijn bevorderende of belemmerende benaderingen en voorwaarden voor gezamenlijke curriculumontwikkeling door docentontwerpteams (DOT’s) in het kader van een schoolbrede vernieuwing? Het onderzoek is uitgevoerd in de onderbouw van het voortgezet onderwijs.

 

De conclusies in een notendop

  • Het ontwikkelproces van de DOT’s wordt beïnvloed door teamkenmerken (o.a. omvang en homogeniteit) en de aanvankelijke duidelijkheid van de vernieuwingambitie. Kleinere teams  met een duidelijke en gezamenlijke vernieuwingsambitie en een positief beeld van de vernieuwing gaan sneller van start met het ontwerpen van hun curriculum.
  • DOT’s richten hun ontwikkeling op de organisatorische elementen van het curriculum. Ze besteden in hun discussies en werk de meeste aandacht aan de factoren tijd en plaats.
  • De belangrijkste ontwerpbeslissingen worden genomen voor of gedurende de opstartfase van het ontwikkelproces. Zelfs als teams geen formele of bewuste keuzes maken, worden de ideeën die in de eerste bijeenkomsten zijn besproken uiteindelijk vastgelegd in hun producten.
  • DOT’s voeren weinig analyse- en evaluatieactiviteiten uit. Als ze analyses uitvoeren, dan zijn die gericht op de organisatorische voorwaarden van de toekomstige lespraktijk. De evaluatie is niet systematisch en beperkt zich meestal tot het uitproberen van het materiaal. Ontwerp en constructie zijn sterk verbonden en worden vaak gecombineerd.
  • Activiteiten die docenten helpen een concreet beeld te vormen van hun toekomstige lespraktijk, zijn het meest bevorderend voor hun werk.
  • Samenwerking in DOT’s is vooral gericht op het formuleren van algemene ontwerprichtlijnen en niet op het construeren van concrete lesmaterialen. Terwijl juist dit laatste leidt tot  significante veranderingen in de lespraktijk.
  • Regelmaat in de ontwikkelactiviteiten draagt positief bij aan de productiviteit van de teams.
  • Georganiseerde schoolbrede bijeenkomsten gericht op het delen van ervaringen van teams zijn noodzakelijk voor structurele uitwisseling.
  • Teams met een duidelijker vernieuwingsambitie kunnen goed omgaan met onduidelijkheden in het vernieuwingskader. Teams met vagere of gefragmenteerde vernieuwingsambities hebben behoefte aan structurering en ondersteuning om met onduidelijkheden om te kunnen gaan.
  • Leiders in de school die verantwoordelijk zijn voor het werk van de DOT’s hebben een sleutelrol in het volgen van de voortgang van de teams en in het aanbieden van maatwerkondersteuning passend bij de behoeften van de teams.

 

Meer weten?

Download het proefschrift. Of lees het interview met Adam Handelzalts.

Download 2010_Interview_Adam_Handelzalts.pdf (260 KB)

Andere interessante blogs op het thema “Inspiratie” voor jou geselecteerd:


Talententaal geeft lucht

15 apr

Talententaal geeft lucht

Hoe talentenworkshops de samenwerking bevorderen Bank J.Van Breda & C° is een financiële instelling die advies geeft aan ondernemers en vrije beroepen. Zij werken al een aantal jaren samen met Kessels en Smit rond het ontwikkelen van talent. Sinds 2018 biedt Bank J.Van Breda...

Imperfect adviseren: kwetsbaarheid in een ander daglicht

8 apr

Imperfect adviseren: kwetsbaarheid in een ander daglicht

Eén van de uitdagingen vandaag de dag is om jouw eigen weg te vinden in een samenleving met steeds meer vrijheid, keuzes en overwegingen. Of het nu gaat om hoe je jouw vrije tijd besteedt, met wie je wel of juist niet omgaat of de...

Dit item is niet beschikbaar in het Nederlands.

4 apr

Door: Arne Gillert - profiel | Categorie: Inspiratie


...

Hoe een succes je soms het verkeerde leert

3 apr

Hoe een succes je soms het verkeerde leert

In de Huiskamer van een Nederlands station hebben wij een gesprek met Marianne, een interim-manager. In haar opdracht maakt ze het een en ander mee. Ze vraagt om eens bij die ervaringen stil te staan vanuit ons ‘proceskundig perspectief’. Deze kijk gaat niet uitsluitend over...

Dit item is niet beschikbaar in het Nederlands.

1 apr



...

Drie redenen waarom de plek waar je werkt zo belangrijk is

26 mrt

Drie redenen waarom de plek waar je werkt zo belangrijk is

Zoek jij ook het liefst mooie werkplekken op om de dag door te brengen? Ik wel. Zo boekten we met een paar collega’s ooit zelfs een retour Parijs met de Thalys. Alleen maar om in de trein te kunnen werken. Voor mij doet de plek...

In een leerwerkplaats leren studenten om het goede te doen

12 mrt

In een leerwerkplaats leren studenten om het goede te doen

Dr. Ada ter Maten is onlangs door het ROC Albeda in Rotterdam en met ondersteuning van de gemeente Rotterdam aangesteld als practor Leerwerkplaatsen. Een leerwerkplaats is een leer- en werkomgeving ingericht door de school en een of meer bedrijven, waarin studenten de bekwaamheden voor een...

Tedtalk 'Everybody is an entrepreneur'

21 feb

Tedtalk 'Everybody is an entrepreneur'

Iedereen is een ondernemer volgens collega Pieterjan van Wijngaarden. Als 'community addict' en auteur van Ondernemerschap als way of life deelt hij de drie sleutelelementen van succesvolle samenwerking door samen te werken in communities. Je kunt de video hier bekijken. Deze lezing werd...
vorige
1 2 3 ... 66 67 68
volgende