Pim-pam-petten met de ontwerpprincipes uit het Ontwerpboek

2 jul 13

Pim-pam-petten met de ontwerpprincipes uit het Ontwerpboek

Hoe ontwerp je een leertraject om wijkmanagers en coaches optimaal te laten samenwerken in de kinderopvang? Wat is er voor nodig onderwijsondersteuners van zieke leerlingen te bewegen om meer ICT-hulpmiddelen in te zetten? Dit is een zomaar een greep uit de vragen waar een ontwerper van leertrajecten voor kan komen te staan. Het Ontwerpboek biedt inspiratie voor de aanpak van dergelijke vragen. Hoogste tijd dus om met de inzichten uit het boek aan de slag te gaan!

Op een warme zomerdag verzamelt zich een groep ontwerpers uit allerlei organisaties op de zolder van Maliebaan 45 voor een FCE workshop. Aan de hand van de leer- en ontwerpprincipes uit het Ontwerpboek buigen we ons over ontwerpvraagstukken uit het werk van een aantal van hen.

 

Ontwerpprincipes: persoonlijk of universeel?

In het Ontwerpboek benoemen de schrijvers leer- en ontwerpprincipes van waaruit zij werken. Ook ontwerpers uit andere disciplines, zoals een architect en industrieel ontwerper, hebben dit gedaan. In de epiloog van het Ontwerpboek vraagt Joseph Kessels zich af of ontwerpers zich bij hun keuze van principes en in hun aanpak laten leiden door de vraag en de cultuur van de organisatie, of dat een ontwerp toch vooral bepaald wordt door persoonlijke voorkeuren van de ontwerper.

 

Met deze workshop doen we een experiment dat op deze vraag voortbouwt. Wat gebeurt er als we één ontwerpvraagstuk vanuit verschillende, vooraf bepaalde, ontwerpprincipes benaderen?

 

Pim-pam-pet

Wie kent het niet, het geluidje van de pim-pam-pet-draaischijf? Dit geluid klonk regelmatig tijdens de warme middag. Elke letter op de schijf staat voor een ander leerprincipe. Wie een letter draait gaat werken met de leer- en ontwerpprincipes die daarachter schuil gaan. Die principes passen we toe op de vraag: “Hoe ontwerp ik een leertraject advies- en communicatievaardigheden voor juridisch adviseurs in een veranderende context?”

 

Eén groep draait de letter ‘P’ en gaat op pad met het leerprincipe ‘Je leert als je verantwoordelijkheid moet nemen en het dus niet vrijblijvend is’. Hierbij horen ontwerpprincipes als: ‘de lerende als medevormgever’, en ‘leren en presteren verbinden’. Bij de andere groep stopt het draaischijfje bij ‘H’ en dat betekent: 'Leren doe je rondom een urgent vraagstuk'. Gewapend met deze principes gaan de ontwerpers aan de slag.

 

Principes werken …

Na een dik half uur zijn we natuurlijk benieuwd of de producten verschillen. De ene groep ontwerpers constateert tevreden dat het principe ‘leren en presteren verbinden’ een mooie uitwerking heeft gekregen. De juridisch adviseurs die het leertraject van groep-’P’ doorlopen, laten aan het eind hun adviesvaardigheden zien in een proeve van bekwaamheid. Leren en presteren verbonden.
En de ‘H’-groep maakt een ontwerp dat voor een groot deel bestaat uit het zoeken naar oplossingen  voor de zaken die nu lastig zijn in het juridisch advieswerk.
De ontwerpprincipes lijken te werken!

 

… maar impliciete principes steken ook de kop op

Nadere bestudering van het ontwerp leert ook iets anders: de ontwerpers van de ‘P’-groep hebben onbewust ook nog een ander principe gebruikt. Hun ontwerp gaat ervan uit dat lerenden moeten toewerken naar het profiel van de ideale adviseur. Een nulmeting bij de start van het traject maakt duidelijk waar mensen staan in hun ontwikkeling. Vervolgens is het leren erop gericht geconstateerde tekorten weg te werken.

 

De groep realiseert zich dat dit ontwerp is gestoeld op de opvatting dat leren vooral bestaat uit het wegwerken van tekorten (gap-denken). Dit impliciete leerprincipe kleurt hun ontwerp sterk. De groep besluit daarop om te werken vanuit een andere gedachte: een leertraject ondersteunt mensen om hun talenten te ontwikkelen. En dan ontstaat een ander ontwerp. We leren hieruit dat tijdens het ontwerpen allerlei impliciete opvattingen 'meedoen'. Ook als we onszelf bewust beperken tot één vooraf bepaald principe.

 

Binnen de grenzen zijn de mogelijkheden net zo onbeperkt als daarbuiten (Jules Deelder)

Is werken vanuit één principe beperkend? Het antwoord daarop is, in elk geval vanmiddag: “Nee”. Tijdens deze workshop ontdekken we dat er binnen de grenzen oneindig veel mogelijkheden zijn en dat kaders de creativiteit juist aanwakkeren. Daarnaast houdt het je scherp om vanuit één principe te denken.

 

Dat onbeperkte leunt grotendeels op samenwerking; ook bij het ontwerpen levert dat veel op. Het is mooi te zien dat het leerprincipe ‘leren doe je samen’ zichzelf weer dubbel en dwars bewees. In korte tijd ontstaat een schat van ideeën rondom elk ingebracht vraagstuk!

 

Pim-pam-pet opbrengsten

Wat we meenemen uit deze workshop is, dat het goed werkt om bewust te experimenteren met verschillende principes. Hoe zou je ontwerp worden als je het volgens een principe ‘Q’ inricht? En hoe ziet het eruit als je principe ‘L’ als vertrekpunt neemt? Vanuit meerdere principes ontwerpen levert meer en nieuwe ontwerpideeën op. En het helpt daarbij om jezelf te dwingen om uit je comfortzone te treden, om niet alledaagse principes te kiezen, en dus zelf als ontwerper ook te leren.

Dat smaakt naar meer. Draaien maar!

 

 


Andere interessante blogs op het thema “Kessels & Smit” voor jou geselecteerd:


De impact van een leiderschapsprogramma

28 nov

De impact van een leiderschapsprogramma

Een leiderschapsprogramma ondersteunt managers in een grote internationale organisatie in hun ontwikkeling. In 2011 werd Kessels & Smit gevraagd om het programma te herontwerpen. In de afgelopen jaren ontvingen we veel positieve feedback van deelnemers en andere betrokkenen. We hadden echter nog geen compleet beeld...

Gespreid Leiderschap in het onderwijs - een kleine inkijk

26 sep

Gespreid Leiderschap in het onderwijs - een kleine inkijk

In hun werk als onderwijsonderzoekers bezoeken Frank Hulsbos en Stefan van Langevelde regelmatig scholen in het primair, voortgezet en beroepsonderwijs. "Ons onderzoek gaat altijd om de vraag hoe een werkomgeving in de school eruitziet die leidt tot verbetering en vernieuwing van het onderwijs en de...

Een activerende kick-off voor je onderzoek organiseren

22 sep

Een activerende kick-off voor je onderzoek organiseren

Ruimte voor fantasieën, aannames en vooroordelen Als je onderzoek doet in een organisatie, is het de bedoeling dat iemand van de inzichten uit het onderzoek leert. Het is daarom zaak om leerzame manieren van werken te kiezen tijdens het onderzoek en voor de presentatie...

De Weegschaal

21 aug

De Weegschaal

Leren op de werkplek is efficiënter dan het aanbieden van formele trainingen. Vooral als het gaat om leren van werkgerelateerde vaardigheden en kennis. De vraag voor veel organisaties is hoe ze het leren op de werkplek kunnen inrichten. Onderzoek op dit vlak laat...

Dit item is niet beschikbaar in het Nederlands.

24 jul



...

Neem je talenten onder de loep

20 jun

Neem je talenten onder de loep

Weet jij eigenlijk waar je goed in bent? Heb je al eens stil gestaan bij wat jou energie geeft en wat energie vreet? Wat zijn die activiteiten waar je naar uitkijkt of waarbij je de tijd uit het oog verliest? ...

MADE als plek om uit te wisselen en te ontwerpen - 2

8 jun

MADE als plek om uit te wisselen en te ontwerpen - 2

Vorige week organiseerden we een ‘Make a Difference Event’. Geen jubileum of lustrumviering, geen strategische conferentie, maar een experiment om ruimte te creëren voor collectieve reflectie en onderzoek - door onszelf en anderen uit ons netwerk - naar de vraag: wat willen en kunnen we nog meer neerzetten om bij te dragen aan het welzijn en leervermogen van individuen, wijken en organisaties.

Het vorige blog beschreef de aanleiding en focus, hier een impressie van wat er gebeurde toen 250 betrokken en bevlogen mensen in één ruimte samen kwamen voor drie dagen, en we ze uitnodigden om hun verhalen, ideeën, vragen en dromen te delen en om te zetten in creativiteit….

Over MADE: ons Make a Difference Event - 1

7 jun

Over MADE: ons Make a Difference Event - 1

Het besef dat Kessels & Smit, The Learning Company 40 jaar geleden is opgericht, leidde vorige zomer tot een interessant gesprek in onze groep. Het idee van de verjaardag riep kernvragen op: onze (werk)wereld verandert in hoog tempo. Hoe kunnen we, trouw blijvend aan ons DNA, onze plek en bijdrage opnieuw ijken en herdefiniëren, helemaal passend bij wat er nu speelt en nodig is. Hoe zijn we de komende tijd het meest van waarde voor de omgeving waarin we leven en werken - waar zijn we van? Wat zijn onze kernkwaliteiten? Wat voor organisatie willen we zijn, waar willen we aan bijdragen? Kunnen we onszelf (nog een keer opnieuw) heruitvinden, terwijl we tegelijk onszelf blijven?

Nadenkend over hoe we dat wilden aanpakken kwamen we al snel tot het idee dat we deze zoektocht niet alleen wilden oppakken. We besloten anderen uit ons netwerk, met gelijkaardige dromen en vragen, uit te nodigen. Niet om met ons mee te denken over onze vragen, maar om tegelijk met ons hun eigen zoektocht vorm te geven – zodat we met elkaar een soort collectieve ruimte voor onderzoek en nieuwe ideeën zouden maken. Een bubbel van creatieve energie, waarbij je elkaar inspireert. Met anderen erbij zouden we meer uitgedaagd worden om buiten onze bestaande kaders te denken, zo redeneerden we. Bovendien waren we enthousiast over het idee dat we met onze vragen (en niet met eventuele antwoorden of plannen) ruimte zouden kunnen maken voor het zoekproces van anderen.
vorige
1 2 3 ... 27 28 29
volgende