Oratie Joseph Kessels - Opleidingskundig Leiderschap

10 apr 12

Oratie Joseph Kessels - Opleidingskundig Leiderschap

Na een kopje koffie en een stuk Limburgse vlaai zochten we met een aantal andere collega's een plekje in de volle zaal. Op vrijdag 30 maart sprak Joseph Kessels in Heerlen een rede uit ter aanvaarding van zijn leerstoel Opleidingskundig Leiderschap bij de Open Universiteit in Heerlen. Het is een sterk pleidooi om te zoeken naar andere manieren om het onderwijs aan te sturen. Mét de leerkrachten. En met gedeeld leiderschap. Dat gaat ook de focus van zijn onderzoek bij het Ruud de Moor Centrum worden.

 

Dichtregelen leidt tot stress

In zijn rede verwijst Kessels naar het Amerikaanse schoolverbeteringsprogramma No Child Left Behind, dat sterk resultaatgedreven is: goede prestaties worden beloond, slechte bestraft. Met als gevolg dat sommige scholen, vooral die in achterstandswijken, het steeds zwaarder krijgen. Kessels benoemt de tendens in Nederland ook vaker op prestaties te belonen, en steeds meer ‘dicht te regelen’. Dat levert stress op voor leerkrachten en leidinggevenden. Hij haalt onder meer het recente proefschrift 'loyale leiders' van Bas de Wit aan, dat de knoop beschrijft waarin steeds meer leidinggevenden in het onderwijs zich gevangen voelen. Daarbij richten prestatieafspraken op scholen zich eenzijdig op taal en rekenen. Terwijl bekwaamheden als nieuwsgierigheid en geloof in eigen kunnen er ook toe doen.

 

De leider als een zwerm spreeuwen

Onze beelden over leiderschap zijn, zo stelt Kessels, gevormd door beelden van de leider als een dappere held en beschermer. Denk aan het beeld van de leeuw als leider van het dierenrijk die kracht uitstraalt en gezag oproept. Kessels merkt op dat dit beeld van leiderschap eigenlijk een naief vertrouwen laat zien in de kracht van één persoon. Er valt volgens hem meer te verwachten van gespreid leiderschap. Een school vissen en een zwerm spreeuwen bijvoorbeeld, pakken hun onderlinge relaties heel anders aan. Het is moeilijk om één leider aan te wijzen en toch bewegen ze zich snel en flexibel. Vissen, spreeuwen en ook bijvoorbeeld mieren gebruiken krachtige vormen van zelforganisatie en combineren dat met het vermijden van botsingen. Iedereen in zo'n groep bepaalt mede de richting.

 

Dit brengt hem op een pleidooi voor een school die professionele ruimte voor de docent veronderstelt: collega's erkennen elkaars invloed, maken gebruik van ieders expertise en hebben zeggenschap over de inrichting en uitvoering van het onderwijs. Voor de kenmerken van de professionele ruimte verwijst Kessels naar een model van De Brabander en Martens (2010) waarin autonomie en uitvoerbaarheid centraal staat, en ook saamhorigheid en het plezier in het werk.

 

Onderzoek naar opleidingskundig leiderschap

In het kader van de leerstoel Opleidingskundig Leiderschap gaat Kessels samen met de collega's van het Ruud de Moor Centrum onderzoek doen naar opleidingskundig leiderschap als kenmerk van een netwerk van lerende professionals. Het Ruud de Moor Centrum streeft onderzoek na dat zowel generieke kennisopbrengsten kent, als duidelijke persoonlijke leeropbrengst voor de deelnemers. Het voornemen is dan ook om onderzoek te doen waarbij onderzoekers en leraren als partners in een gezamenlijk leerproces met elkaar optrekken.

 

Meer lezen?

  • Joseph Kessels is hoogleraar Opleidingskundig Leiderschap aan de Open Universiteit en verbonden aan het Ruud de Moor Centrum. Tevens is hij als hoogleraar Human Resource Development verbonden aan de Universiteit Twente. In 1977 startte hij met Cora Smit Kessels & Smit, The Learning Company. Sinds 2011 zijn Cora en Joseph uit ons gezelschap teruggetreden. Joseph is sinds die tijd zelfstandig adviseur en onderzoeker. Zie voor meer publicaties ook deze link.

 


Andere interessante blogs op het thema “Activiteiten” voor jou geselecteerd:


De presentatie van je onderzoek inrichten als ontwerpsessie

5 okt

De presentatie van je onderzoek inrichten als ontwerpsessie

Als je onderzoek doet in een organisatie, wil je dat mensen leren van het onderzoek. Dat lukt het beste door mensen in het onderzoek een rol te geven. Soms lukt het niet alle belanghebbenden een plek te geven tijdens het onderzoek. Dan komt het aan...

Data-analyse samen met een grote groep betrokkenen doen

28 sep

Data-analyse samen met een grote groep betrokkenen doen

Praktische methode om tot gedeelde inzichten te komen Als je onderzoek doet in een organisatie, wil je dat mensen leren van het onderzoek. Na afloop mogen meelezen met het rapport kan informatief zijn, maar leidt zelden tot leren. Het leren gaat een stuk gemakkelijker...

Neem je talenten onder de loep

20 jun

Neem je talenten onder de loep

Weet jij eigenlijk waar je goed in bent? Heb je al eens stil gestaan bij wat jou energie geeft en wat energie vreet? Wat zijn die activiteiten waar je naar uitkijkt of waarbij je de tijd uit het oog verliest? ...

MADE als plek om uit te wisselen en te ontwerpen - 2

8 jun

MADE als plek om uit te wisselen en te ontwerpen - 2

Vorige week organiseerden we een ‘Make a Difference Event’. Geen jubileum of lustrumviering, geen strategische conferentie, maar een experiment om ruimte te creëren voor collectieve reflectie en onderzoek - door onszelf en anderen uit ons netwerk - naar de vraag: wat willen en kunnen we nog meer neerzetten om bij te dragen aan het welzijn en leervermogen van individuen, wijken en organisaties.

Het vorige blog beschreef de aanleiding en focus, hier een impressie van wat er gebeurde toen 250 betrokken en bevlogen mensen in één ruimte samen kwamen voor drie dagen, en we ze uitnodigden om hun verhalen, ideeën, vragen en dromen te delen en om te zetten in creativiteit….

De stad als spiegel

17 nov 16

De stad als spiegel

Sofie Hendrikx en Kris Snick zijn beide gepassioneerd door de energie, creativiteit en innovatie die ontstaat in steden. Terwijl we voor een teambuilding of het oplossen van een complex probleem vaak de rust en bezinning van de hei opzoeken, kiezen Sofie en Kris ervoor om teamdagen en interventies ook midden in de complexiteit en dynamiek van de stad te organiseren. Want net zoals de natuur, is de stad een bron voor leren en ontwikkeling.

Dit item is niet beschikbaar in het Nederlands.

22 okt 16



...

Lichte lessen uit Ghana

4 okt 16

Lichte lessen uit Ghana

Het gesprek stokt. Een wanhopige blik. “What question should I ask now?”, vraagt Mercy, één van de deelnemers aan de training Dialogue for Peaceful Change . Ik stel haar een wedervraag: “Wat denk je? Wat komt er als eerste in je op? Let go of...

Food for thought - FRIS! 2016

18 aug 16

Food for thought - FRIS! 2016

Ook dit jaar organiseerde Take a Step weer het event FRIS!. Het was een mooie middag waarin meerdere personen projecten en ideeën over de toepassing van het waarderend perspectief centraal deelden. Nina ging met Ilonka Ronkes Agerbeek en bezoekers van hun class in gesprek over de vraag hoe je meer rust en ruimte in je werk kunt creëren. In deze blog geven zij food for thought door terug te blikken op hun gesprek.
vorige
1 2 3 ... 23 24 25
volgende